Ali Hamzin: «Kongrenin ba?ar?s?zl???n?n t?m sorumlulu?u Celal ??ten dahil olmak ?zere t?m diasporam?z?n ?zerindedir»

Post navigation

Ali Hamzin: «Kongrenin ba?ar?s?zl???n?n t?m sorumlulu?u Celal ??ten dahil olmak ?zere t?m diasporam?z?n ?zerindedir»

2009 y?l? May?s ay?nda görkemli bir törenle K?r?m’da I. Dünya K?r?m Tatar Kongresi yap?ld?. O zaman yeni organizasyonun yurt d???nda K?r?m Tatar halk?n?n ç?karlar?n? etkili bir biçimde savunaca?? ve K?r?m’da vatanda?lar?na yard?m sa?lama amac?yla diasporan?n güçlerini mobilize edece?i umulurdu. Ancak kongrenin kurulma tarihinden bir y?l geçince kamu sükunete bürünmü? kongrenin faaliyetiyle çekine çekine ilgilenmeye ba?lad?. Bugün ise kongre etraf?ndaki durum tamamen ?ok edici bir hal ald?, onun kurulmas?na katk?da bulunanlar skandal e?i?indeler.

 

«Голос Крыма» («K?r?m Sedas?») gazetesi, KTMM d?? ili?kileri bölüm ba?kan? Ali Hamzin’e kongrenin durumu ile ilgili görü?lerini gazete okurlar?yla payla?may? önerdi.

 

— Ali bey, bugün siz ve Refat Çubarov Dünya K?r?m Tatar Kongresi’nin etkisiz hale gelmesinin suçlular? olarak de?erlendiriliyorsunuz. Sizce kongre, dört y?l önce belirlenen kendi görevlerini yerine getirmeyi ba?ard? m??

Ali Hamzin: «Kongrenin ba?ar?s?zl???n?n tüm sorumlulu?u Celal ?çten dahil olmak üzere tüm diasporam?z?n üzerindedir»— Ben Celal ?çten ve ?brahim Arac?’ya derin sayg? duyar?m. Fakat ben sorumlu olan biri olarak (ben K?r?m Tatar Dünya Kongresi organizasyon komitesinin sekreteriydim) tüm bu mutfa?? iyi biliyorum. Biz dünya kongresini Türkiye’deki diasporam?z alt?na yapt?k. Mustafa Cemilev defalarca kesin bir ?ekilde dünya kongresinin ba?kan? olmayaca??n? belirtti. O kongre ba?kanl???na diaspora temsilcisinin getirilmesi gerekti?ini belirtti. Biz de dünya kongresi projesi üzerinde çal???rken onun dizginlerini diasporaya vermekle birlikte onu aktifle?mesine ilgi duyard?k. Bu hem stratejik hem de taktik aç?lardan iyi bir amaçt?. Bugün beni ve Refat Çubarov’u Kongre ile ba?a ç?kmamakla suçlayan diaspora, kendi i?levini yerine getirmedi?ini dikkate almal?d?r.

 

Diasporam?z?n temsilcileri, millet lideri Mustafa Cemilev’in herhangi emrini kay?ts?z ?arts?z yerine getirdiklerini s?k s?k söylemeyi severler. Fakat onlar, yap?lmas? gerekeni yapmad?lar. Kongre öncesinde onlar bize kongre ba?kanl???na aday sunmad?lar. Zafer Karatay’la, ?brahim Arac?’yla, Ümit ?ilit’le ve ba?kalar?yla bu konuda görü?tü?ümüzde onlar kongre ba?kanl???na gelmeyi kesinlikle reddettiler. O zaman Ankara merkez derne?inin ba?kan? olan Nam?k Kemal Bayar’?n adayl???n? sundu?umda Zafer Karatay’?n ve ba?kalar?n?n buna kesinlikle kar?? ç?kt?klar? beni ?a??rtt?. Fakat bence onlar yanl?? yapt?lar, çünkü bu genç adam 2009 y?l?nda dünya kongresi ba?kanl???na getirilebilirdi. O e?itime göre hukukçu, yarat?c? tam bir ?ahsiyettir. Fakat onlar bunu yapmad?lar. Bu nedenle kongrenin ba?ar?s?zl???n?n tüm sorumlulu?u Celal ?çten dahil olmak üzere tüm diasporam?z?n üzerindedir. Celal ?çten ameliyat sonras? ba?kan görevine geçemese de.

?brahim Arac?’n?n kongre ba?lamas?ndan on gün önce kongrenin organizasyon komitesine kat?ld???, Zafer Karatay ba?kanl???ndaki grubun ve ba?kalar?n?n 25 Nisan 2009’da, yani kongre ba?lamas?ndan bir ay önce kat?ld?klar? dikkate de?erdir. Bu sadece dünya kongresi dü?üncesininin onlar taraf?ndan alg?lanmad???na delâlettir.

Öncelikle ben de tabii ki Kongrenin kendi i?levini yerine getiremedi?inden sorumluyum. Türkiye’deki diasporan?n temsilcileri, kendi aday?n? ç?karmad?ktan ve kesin bir dille kongre ba?kanl???na gelmeyi reddettikten sonra Mustafa a?a, KTMM d?? ili?kileri bölümüne ba?l? olan kongre sekreterli?ini organize etmeyi önerdi. Ben ona: «Mustafa a?a, bu takdirde bu da? fare do?urur» — diye söyledim ve Refat Çubarov’a gittim. Refat kongre ba?kan? olmak istemedi, buna ek olarak onunla konu?mak oldukça zor oldu. Fakat sonra o raz? oldu. Bunun için Çelal içten Refat’? de?il, beni suçlayabilir. Ben Mustafa a?an?n teklifinden biraz korktum. Bana inan?n, e?er ben raz? olsayd?m, bugün d?? ili?kiler bölümü çerçevesinde yap?lan iyi çal??malar?n sonuçlar?n? elde ederdik.

 

— Yani sizce Çubarov, Kongre Ba?kan? rolünü yerine getiremedi?

 

— Tabii ki, ben onun dünya kongresi ba?kan? görevini ba?aramad???n? kabul ederim. Mant?kl? olarak o ba?aramazd?, çünkü ço?unlukla KTMM ba?kan yard?mc?s? görevini yerine getirirdi. E?er o koordinasyon kurulundaki görev ve sorumluluklar?n? rasyonel olarak payla?maya çal??sayd? sonuçlar ba?ka olurdu. E?er o resmen bana çe?itli projeler üzerinde çal??may? önerseydi ve onlar?n sonuçland???nda onlara kat?lsayd? bugünkünden daha iyi bir sonuç al?rd?k.

 

Fakat böyle bir durumda bile Refat Çubarov’un bir sürü iyi ?eyi ba?arm?? oldu?u unutulmamal?d?r. Öncelikle bu diasporam?z?n Latin alfabesine geçi?i ve ana dili geli?im konsepsiyonudur. Bu onun ba?ar?lar?d?r. Ayr?ca bizim milli ku?ak güre?imizi göz önüne alal?m. Güre? herhangi bir ?ekilde onun elde etti?i bir sonuçtur. Ben kongrenin kendi sonuçlar?n? gösteremedi?inden dolay? ele?tiriyi kabul ediyorum. Fakat bununla birlikte Refat Çubarov’u suçlayam?yorum.

 

— Celal ?çten, 4 May?s’ta K?r?m’da II. Dünya Kongresi düzenlenmesi karar?n?n Romanya heyetinin yoklu?unda al?nd???n? iddia ediyor.

 

— Romen heyeti, Romanya’da Romanya Cumhurba?kan?n?n kat?ld??? Tatar dilinin Günü ile ilgili etkinliklerin 5 May?s’ta yap?ld???ndan dolay? isti?areye kat?lamad?. Kongrenin yap?laca?? yer konusunda oylamaya gelince ona oldukça so?uk bak?yorum. ?sti?arede temsili organ?n desteklenmesine yönelik protesto eylemlerinin konusu ele al?nd?. Kongre konusu ba?ar?l? bir ?ekilde görü?ülmedi. Orada oylama süreci düzenlenmemeliydi. ?sti?arede dünya kongresiyle ili?kisi olmayan ki?iler oldukça çoktu. Bana göre herhangi bir bünyede çe?itli konularda öneriler verecek analitik grup olmal?d?r. Bugün bize yarayacak ?eyler mant?ksal yakla??mla hesaplanmal?d?r. Ya Kuzey Kutbunda kongre yap?lmas?na oy birli?iyle karar verilseydi? Ne, kongre Kuzey Kutbunda yap?lmal? m?yd?? Bence bu oylama güçe sahip de?ildi.

 

— ?kinci kongrenin Romanya’da yap?lmas?na ili?kin karar KTMM düzeyinde mi al?nd??

 

— Hay?r. ?imdi Kurultay bu konuyu ele alacakt?r. Onun ald??? karar ba?lay?c? olacakt?r. E?er Kurultay kongrenin Romanya’da de?il, ba?ka bir yerde yap?lmas?n? kararla?t?rsa — ba?ka bir yerde yap?lacakt?r. Fakat K?r?m’da kendimiz için etkisi s?f?ra inecek görkemli bir etkinli?in düzenlenmesi kime gerekir? K?r?m Tatar halk?n?n olu?turdu?u KTMM’miz var. Bugün bizim sorumlu politikac?lar?m?zdan baz?lar? böyle bir tutuma sahiptirler: kongre Romanya’da yap?lsa da, ba?kan? mutlaka K?r?m’dan olmal?d?r. Ya neden? Orada ya?ayan K?r?m Tatarlar? K?r?m Tatar? de?il mi? Onlara bir platform sa?lanmal?d?r. Onlar AB’de bulunarak bize Ukrayna’dan daha fazla yard?mc? olabilirler. Bu yüzden bu tür tutumlar?n mant???n? anlam?yorum. Sonuçta kongrenin tüzü?ünde Kurultay?n öncü rolünün ve onun kararlar?na uyman?n gerekti?inin kongre taraf?ndan kabul edildi?inin alt? çizilebilir.

— Sizce kongrenin ba?kan? Romanya temsilcisi olmal? m??

 

— Asl?nda mant?k aç?s?ndan bu do?ru olacakt?r. Kongrenin yap?laca?? ülke kongre ba?kan?n? seçmelidir. Ben bunun do?ru oldu?unu dü?ünüyorum.

 

— Refat Çubarov’un Kongrenin ba?kan? olmas?n?n anlam? var m??

 

— Olamaz. O KTMM ba?kanl???na seçilebilir, veya seçildi?i takdirde KTMM üyesi olarak görevini sürdürebilir. Tabii ki ben onun seçilece?ini umuyorum. Bu KTMM ba?kan? görevi, KTMM ba?kan? ilk yard?mc?s? ya da ba?ka bir görev olabilir.

 

— Celal ?çten, sizin dernekleri ay?rmakla birlikte Türkiye’deki derneklerden uzakla?arak Romanya’dakilere yak?nla?t???n?z? aç?klad??

 

— Bu onun dü?ünmeden yapt??? bir aç?klamad?r. Romanya, Bulgaristan, Litvanya ve Polonya K?r?m Tatarlar? ile çal??mam?za gelince ise onlar?n diyaloga aç?k olduklar?n? belirtmem laz?m. Türkiye’deki diasporam?za gelince ise, benim KTMM d?? ili?kileri bölüm ba?kan? olarak çal??t???m sürece Türkiye’nin yal?n?z benim için de?il, KTMM’nin ba?ka üyeleri için de bir tabu ülkesi oldu?u kan?s?na vard?m. Biz, Avrupa’daki önemli etkinliklere Türkiye’dekilerinden farkl? olarak daha kolay ula??r?z. Onlar böyle bir durumu ortaya ç?kard?lar ki, Mustafa Cemilev’den ve etkinliklere davet edilen sanatç?lardan ba?ka hiç kimseyi alg?lamazlar. Bu benim suçum de?il. Ben Türkiye’deki diasporam?zla ili?kilerimizin sistemli ve muntazam oldu?unu istiyorum. Ben sadece merkezi de?il, K?r?m Tatarlar?n?n yo?un olarak ya?ad??? yerle?imleri ziyaret etmek isterim. Ben i?e aç???m. Di?er yandan Tirkiye’deki diasporam?za ula?mak için belirli kontrollerden geçilmesi gerekir. Bu nedenle Türkiye’deki diasporam?zla iyi çal??ma ili?kilerini geli?tiremedik.

 

Bulgaristan, Romanya, Polonya ve Litvanya’ya gelince ise onlarla sürekli bir ?ekilde ileti?im kurmaktay?z ve onlar? ziyaret etme sorunu sadece finansal yetene?imize ba?l?. Bugüne kadar Romanya’daki diasporam?z?n çal??malar? sayesinde Bulgar, Polonya ve Litvanya’daki diasporalar?n stratejik aç?dan do?ru tutumu ortaya ç?kt?. Onlar, onlar?n K?r?m Tatar halk?na ait olan etnik Tatarlar oldu?unu ilan eden milli birlik hakk?ndaki bir belgeyi kat?l?m?m?z sa?lanmaks?z?n imzalayabilirler.

 

— Siz, Dünya K?r?m Tatarlar Kongresini’nin Türkiye’deki diasporan?n kat?l?m? olmaks?z?n yap?lmas?n? tasavvur edebilir misiniz?

 

— Ben dünya kongresinin Türkiye’nin kat?l?m? olmaks?z?n yap?lmas?n? tasavvur edemiyorum. 2. K?r?m Tatar Dünya Kongresi Romanya’da yap?lacaksa her durumda Türkiye’nin ona kat?laca??n? dü?ünüyorum, çünkü bu halk?m?z?n ya?am?nda ve kaderinde önemli bir olayd?r. Halk?m?z?n önemli bir parças? olan Türkiye’deki diasporam?z, KTMM üyeleriyle ayn? görü?te olmasa bile kongreye kat?lmay? reddedemezdir.

 

— Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov, kongrenin Romanya’da yap?lmas?ndan yana m??

 

— Onlar?n yerine cevaplayamam, ama onlar muhtemelen bu fikri be?eniyorlar. Ne de olsa her ?ey Kurultay karar?na ba?l?d?r. Bu fikrin taraftarlar? onun uygulanmas?na katk?da bulunurlar. Onun ba?ar?l? olup olmamas? belli bir süre geçince belli olacakt?r.

 

Röportaj Yapan Muhabir Emir Ablâzov

«Голос Крыма» («K?r?m Sedas?») Gazetesinin

2013/09/27 Tarihli ve 39 (1.029) Say?l? Nüshas?d?r

 

Похожие материалы

Ретроспектива дня