Tataristan Cumhuriyeti, çok parlak d?? politika giri?imiyle herkesi ?a??rtt?. Ata topra?? Volga (?til), Ural ve Sibirya bölgelerinde ya?ayan ve K?r?m Tatarlar?yla ortak köklere sahip olan tüm Tatar halk?n?n? temsil eden Tataristan Cumhuriyeti, Rus Federasyonu’na dahil ülke olarak ekonomi, kültür, spor, toplumsal ya?am ve bilim alan?nda muazzam ba?ar?lar elde etmi?tir.

Tataristan Cumhuriyeti Devlet Konseyi ve Tataristan Devlet Ba?kan? taraf?ndan yap?lan cesur d?? politika dürtülerinin Moskova ile uzla??ld??? anla??l?yor (Rusya Federasyonu’na dahil ülkeler, d?? ili?kilerini Federal Merkez ile mutab?k bir ?ekilde gerçekle?tirebilirler).

Tataristan Cumhuriyeti Devlet Konseyi (Parlamento), K?r?m Özerk Cumhuriyeti halklar?na etnik ve dini bar?? ça?r?s?nda bulundu. Tataristan Cumhuriyeti’nden Milletvekilleri Heyeti, K?r?m Tatar taraf?yla görü?mekle birlikte Rusya senatörleri ve K?r?m Tatarlar?n?n temsilcileri aras?ndaki görü?melerde arabuluculuk yapt?lar. Tataristan Müftüsü ve Tatar Dünya Kongresi Heyeti, K?r?m’a geldiler.

Tataristan Cumhuriyeti Devlet Ba?kan? Rustam Minnihanov, TV’de «Вести в субботу» («Cumartesi Haberleri») program?na kat?larak K?r?m Tatarlar?n? Ruslarla ve Rusya ile dostluk ve uyum içinde ya?amaya ça??rmakla birlikte Tatarlar?n ve K?r?m Tatarlar?n?n, Alt?nordu zaman?ndan beri ortak inanca, dile, kökene sahip olan karde?ler oldu?unun alt?n? çizdi.

Genellikle Tatarlar, her zaman çok güçlü ve yetenekli diplomatlardand?: Tatar gücünün zirvesinde, yani Cengiz Han ve Batuhan zaman?nda Tatarlar, dünyan?n en geli?mi? diplomatik hizmetine sahiptiler.

K?r?m’a gelen Tataristan Devlet Ba?kan?, zor zamanlarda birlikte olmas? gerekti?ini söyledi. Tataristan ve K?r?m aras?nda çerçeve anla?mas? imzaland?, detayl? anla?malar yak?nda imzalanacakt?r.

Akrabal?k konusu ve K?r?m Tatarlar?n? Avrupa’da neler bekliyor sorusu

K?r?m Tatarlar?n?n baz? temsilcileri, Tataristan Cumhuriyeti heyetleriyle görü?üldükten sonra sa?a ve sola verdi?i röportajlarda Tatarlar?n K?r?m Tatarlar?yla akrabal???n? reddetmeye çal??t?lar. Buna ek olarak Türkmen, Gagauz, Azerbaycan, Türk dillerinin Tatarcadan farkl? olarak K?r?m Tatarcas?na daha yak?n oldu?u belirtilerek dil farkl?l??? konusu da dile getirildi. Ayn? zamanda Tatar ve K?r?m Tatar dillerinin ayn? K?pçak alt grubuna ait oldu?u gerçe?i bilinmektedir. Bu yüzden Tatarlar ve K?r?m Tatarlar? birbirlerini zorluk çekmeden anl?yorlar.

K?r?m Tatarlar?n?n bir kesiminde gurur verici Tatar ad?ndan vazgeçme çabalar?n?n yo?unluk kazand??? zannediliyor. Onlar kendilerine K?r?ml? ismini takmaya çal???yorlar. Böylelikle K?r?m Tatar Halk?n?n milli kahraman? Noman Çelebicihan’?n eserlerinde de?i?iklikler yap?ld? ve sonuç olarak Tatar sözü, K?r?m Tatar Milli Mar?? «Ant Etkenmen»den kas?tl? olarak ç?kart?larak kaybettirilmeye çal???lm??t?r.

Baz? kimseleri atalar?m?z Tavrlardand?r derler, baz? kimseleri — ?talyanlardand?r derler, baz?lar? ise — «protoinsanlar»dand?r derler, ayn? zamanda K?r?m Tatarlar?n?n etnogenezisinde kadim Tatarlar?n ve Türklerin önemli rolleri görmezden gelinmeye çal???l?yor. Böylece kendilerinin yerlili?ini kan?tlama iste?i, en yak?n akrabal??? inkar etmekle birlikte saçmal??a dönü?üyor.

Kendi tarihinden, kökeni ve akrabal???ndan utanç verici uzakla?ma çabalar?, Tataristan’daki Bulgaristlerin giri?imlerini an?msatmaktad?rlar. Ukraynal? milliyetçilerinin de sözlerinin hat?rlanmas? da gereklidir. Onlara göre Ruslar?n Slav de?il, Tatar ve Fin-Ugor oldu?u için Ruslar ve Ukraynal?lar aras?nda akrabal?k yok. Ayn? zamanda Ruslar?n Slavlardan ve ba?ka etnik bile?enlerden olu?tu?u gerçe?i bilinmektedir. Lev Gumilev bu konuyla ilgili çal??malar yapm??t?r. Demek ki Ukraynal?lar ve Ruslar karde?tirler.

Baz? K?r?m Tatarlar?, Avrupa hayaline kap?ld?lar. Türkler ve Müslümanlar Avrupa’da beklenen misafirler mi? Avrupa’daki Müslümanlar?n haklar?na nas?l riayet edildi?ine bir göz at?n. Türkiye’nin AB’ye tam üye olma beklentisi ile ilgili duruma bir bak?n … Minare Yap?m?n? Referandumla Yasaklayan ?sviçre de örnek olarak hat?rlat?lmal?d?r. Bosnal? Müslümanlar?n parçalanm?? ve kar???k halde bulunan federasyonu da dikkate de?erdir.

Birçok K?r?m Tatarlar?, sürgün politikalar? nedeniyle Rusya’ya kar?? k?rg?nd?rlar. Ama Rusya ve SSCB, sürgün politikalar?n? resmen k?nad?. SSCB Yüksek Sovyeti, 1989 y?l?nda sürgün politikalar?n? k?nad? ve yasad???/suç kapsam?na soktu.

Ukrayna ise K?r?m Tatarlar?n?n yasal haklar?n? iade eden kanunlar? hala kabul etmedi.

K?r?m Tatarlar?, Avrasya’ya Türk halklar?n? Rusya ve Ruslarla dostluk ili?kilerini geli?tirmekle birlikte ortak ilerici cepheye ça??ran ?smail Gasp?ral?’y? verdiler.

Noman Çelebicihan ise K?r?m’daki halklar?n birlikte çiçeklenmesini arzu ederdi.

Bunu hat?rlayanlar çok mu?

Tatarlar, K?r?m yar?madas?ndaki yeni gerçeklik ?artlar?nda K?r?m Tatarlar?na onurlu bir ?ekilde kendi sorunlar?n? çözmeye, en az?ndan ileri ad?mlar atmaya yard?mc? olabilirler. Rusya, K?r?m’?n istikrarl? ve mürrefeh olmas?na ilgi gösteriyor. K?r?m Tatarlar? kat?lmaks?z?n bunun yap?lmas? çok zor veya hiç imkans?z olacakt?r. Tataristan’?n inisiyatifleri ise Rusya’n?n bu konuda kar??l?kl? anlay??a ula?mak iste?ine delalettir.

?skander Ahmedov

Kaynak: http://www.gumilev-center.ru